دکل‌ها و برج‌ها، از دکل‌های مخابراتی و آنتن تا دکل‌های روشنایی و برج‌های صنعتی، تجهیزاتی روی خود دارند که در ارتفاع و زیر باد، باران و آفتاب کار می‌کنند: پیچ‌های تنظیم و اتصالات، مفصل‌ها و قطعات متحرک، لامپ‌ها و چراغ‌ها، بلندگوها و بوق‌ها، بست‌ها و کابل‌ها. نگهداری دوره‌ای این اجزا (روغن‌کاری، تعویض لامپ، تمیزکاری و رنگ‌آمیزی، بازبینی پیچ و بست) جلوی خرابی و توقف را می‌گیرد. با تکنیک دسترسی با طناب (Rope Access) می‌توان بدون جرثقیل و بدون داربست به این تجهیزات رسید.
در این مقاله می‌خوانید تجهیزات روی دکل و برج چه نگهداری‌ای لازم دارند، روغن‌کاری و تعویض قطعات در ارتفاع چگونه انجام می‌شود، کار روی دکل با طناب چه هماهنگی‌ها و ایمنی‌هایی می‌خواهد و چه عواملی روی زمان و هزینه اثر می‌گذارند.
تجهیزات روی دکل و برج چه نگهداری‌ای لازم دارند؟
هر دکل بسته به کاربردش مجموعه‌ی متفاوتی از تجهیزات دارد، اما بیشتر نیازهای نگهداری شبیه‌اند: تمیز و روان‌ماندن قطعات متحرک، سالم‌بودن اتصالات، کارکرد درست روشنایی و صدا و سالم‌ماندن پوشش ضدزنگ.
تجهیزات رایج روی دکل و برج
- پیچ‌های تنظیم و اتصالات سازه‌ای: پیچ‌های تنظیم، مهارها و مهره‌هایی که در اثر لرزش و باد شل یا زنگ‌زده می‌شوند؛
- مفصل‌ها، لولاها و قطعات متحرک: مثل قفل‌ها، لولای درپوش‌ها و مکانیزم‌های تنظیم که بدون روغن‌کاری خشک می‌شوند؛
- لامپ‌ها و چراغ‌ها: چراغ‌های روشنایی و در صورت وجود چراغ‌های علامت‌دهی که ممکن است مقررات خاص خود را داشته باشند؛
- بلندگوها و بوق‌های صوتی: که در معرض گردوغبار، باران و رنگ‌پریدگی‌اند؛
- آنتن‌ها، بست‌ها و کابل‌ها: که دست‌زدن به آن‌ها باید با هماهنگی مالک یا اپراتور باشد؛
- نردبان، حفاظ‌ها و نقاط مهار: که سلامت آن‌ها به ایمنی کار در ارتفاع مربوط است؛
- پوشش رنگ و ضدزنگ سازه.
نشانه‌های نیاز به نگهداری
- صدای خشک یا فرسایش در مفصل‌ها و گیرکردن پیچ‌های تنظیم؛
- سوختن لامپ یا خاموشی بخشی از روشنایی؛
- ضعیف‌شدن یا خرابی صدای بلندگوها و کدرشدن بدنه‌ی آن‌ها؛
- زنگ‌زدگی، ریختن رنگ و لکه‌ی خوردگی روی سازه؛
- شل‌شدن بست‌ها، پیچ و مهره و آویزان‌شدن کابل؛
- آب‌خوردگی جعبه‌ی اتصال یا قطع‌ووصل‌شدن برق تجهیزات.
نگهداری زودهنگام ارزان‌تر از تعمیر اضطراری در ارتفاع است. قطعه‌ای که به‌موقع روغن‌کاری یا تعویض شود، معمولاً خرابی بزرگ‌تر یا نیاز به بالارفتن دوباره را از بین می‌برد.
کارهای اصلی نگهداری دکل و برج
روغن‌کاری پیچ‌های تنظیم، مفصل‌ها و قطعات متحرک
پیچ‌های تنظیم، مفصل‌ها، لولاها و قفل‌ها طبق مشخصات سازنده یا با روان‌کار مناسب هر قطعه روغن‌کاری می‌شوند. قبل از روغن‌کاری، گردوغبار و روغن کهنه پاک می‌شود و از روغن‌کاری بیش از حد پرهیز می‌شود، چون گردوغبار بیشتری جذب می‌کند. سطوحی که باید خشک بمانند یا به اصطکاک نیاز دارند روغن‌کاری نمی‌شوند.
تعویض لامپ و چراغ‌های دکل
لامپ یا چراغ جدید باید از نظر توان، ولتاژ و نوع پایه با نمونه‌ی قبلی هماهنگ باشد. قطع و قفل مدار پیش از کار، بستن اتصال‌ها با گلند یا کانکتور مناسب و آزمایش پس از نصب بخش ثابت کار است. برای چراغ‌های علامت‌دهی، پیش از هر اقدام باید با مالک یا مسئول مربوط هماهنگ شود.
تمیزکاری و رنگ‌آمیزی بلندگوها و تجهیزات
بلندگوها و بدنه‌ی تجهیزات با مواد ملایم و مناسب تمیز می‌شوند. در رنگ‌آمیزی، دهانه، دیافراگم و بخش‌های صوتی پوشانده می‌شوند تا رنگ کیفیت صدا را از بین نبرد؛ رنگ هم باید با جنس بدنه سازگار و مقاوم در برابر آفتاب باشد.
بازبینی بست‌ها، پیچ و مهره و کابل‌ها
بست‌ها، پیچ و مهره‌ها و گیره‌های کابل بررسی و در صورت زنگ‌زدگی یا شلی تعویض یا سفت می‌شوند. سفت‌کردن باید با گشتاور مناسب باشد و کابل‌ها طوری مهار شوند که با باد نلرزند و آب به جعبه‌ها و اتصالات نفوذ نکند.
رنگ‌آمیزی و ضدزنگ سازه‌ی دکل
در نقاطی که رنگ سازه ریخته و زنگ‌زدگی شروع شده، سطح تمیز و با آستر ضدزنگ و رنگ هماهنگ پوشش داده می‌شود. برای جزئیات بیشتر، مقاله‌های افزایش دوام و طول عمر رنگ‌آمیزی دکل مخابراتی و رنگ‌آمیزی دکل‌های مخابراتی را ببینید.
روش اجرا با تکنیک دسترسی با طناب
تکنسین‌ها با دو طناب مستقل از نقاط مهار تاییدشده‌ی سازه به محل کار می‌رسند. نیازی به جرثقیل یا داربست نیست و کار با کمترین مزاحمت برای بهره‌برداری از دکل انجام می‌شود.
۱. بازدید، ثبت و مجوز کار
نوع دکل، ارتفاع، تجهیزات روی آن و مسیر دسترسی بازدید و عکس‌برداری می‌شود. مجوز کار و هماهنگی با مالک یا اپراتور دکل (به‌ویژه برای آنتن‌ها و تجهیزات فعال) پیش از شروع انجام می‌شود و شرایط جوی بررسی می‌شود.
۲. هماهنگی خاموشی و قطع انرژی
مدار برق مربوط به چراغ‌ها و بلندگوها با هماهنگی مسئول برق قطع، قفل و برچسب‌گذاری می‌شود. اگر نزدیک آنتن یا تجهیزات فرستنده کار می‌شود، فاصله‌ی ایمن یا خاموشی تجهیزات طبق دستورالعمل مالک یا اپراتور تعیین می‌شود.
۳. استقرار با طناب و مهار
نقاط مهار روی اعضای مطمئن سازه انتخاب و بازبینی می‌شود؛ آنتن‌ها، کابل‌ها و قطعات سبک به‌عنوان نقطه‌ی مهار به‌کار نمی‌روند. دو طناب (کار و ایمنی) نصب و از سایش طناب روی لبه‌ها محافظت می‌شود. ابزار و قطعات با بند یا در کیف ابزار بسته می‌شوند و زیر محل کار محدوده‌ی ممنوعه علامت‌گذاری می‌شود.
۴. اجرای کار
ترتیب معمول: تمیزکاری، بازبینی، روغن‌کاری، تعویض قطعات و لامپ‌ها و در صورت نیاز رنگ‌آمیزی و نقطه‌ترمیم. هر قطعه‌ی عوض‌شده با مشخصات قطعه‌ی قبلی تطبیق داده می‌شود و پیچ و مهره‌ها با گشتاور مناسب سفت می‌شوند.
۵. آزمایش و تحویل
پس از اتمام کار و با هماهنگی مسئول برق، مدار وصل می‌شود و کارکرد لامپ‌ها، بلندگوها و قطعات متحرک آزمایش می‌شود. گزارش تصویری قبل و بعد و فهرست قطعات تعویض‌شده و پیشنهاد برنامه‌ی نگهداری بعدی تحویل داده می‌شود.
برنامه‌ی نگهداری دوره‌ای پیشنهادی
- بازدید چشمی سالانه از پیچ‌ها، بست‌ها، رنگ و تجهیزات و پس از طوفان یا رویداد جوی شدید؛
- روغن‌کاری قطعات متحرک طبق دفترچه‌ی سازنده یا شرایط محیطی؛
- بازبینی لامپ‌ها و بلندگوها و آزمایش دوره‌ای آن‌ها؛
- نقطه‌ترمیم رنگ و ضدزنگ پیش از گسترش زنگ‌زدگی؛
- ثبت سابقه‌ی هر بازدید برای پیش‌بینی تعویض قطعات.
دوره‌ی دقیق به نوع دکل، شرایط اقلیمی و شدت استفاده بستگی دارد و عدد ثابتی ندارد.
ایمنی و HSE در کار روی دکل و برج
- هماهنگی با مالک یا اپراتور، مجوز کار و بررسی خطر تجهیزات فعال و فرستنده؛
- قطع، قفل و برچسب‌گذاری مدار برق و تست نبودن ولتاژ؛
- دو طناب مستقل و نقاط مهار تاییدشده روی سازه برای هر تکنسین؛
- توقف کار در باد شدید، باران، یخ‌زدگی و رعدوبرق؛
- محدودسازی زیر محل کار و جلوگیری از سقوط ابزار و قطعات؛
- بررسی سلامت سازه و نقاط مهار پیش از بارگذاری؛
- برنامه‌ی نجات و ارتباط دائمی بین تیم بالا و زمین.
چه عواملی بر زمان و هزینه اثر می‌گذارند؟
- ارتفاع و نوع دکل و سختی دسترسی؛
- تعداد و نوع تجهیزات مورد نیاز نگهداری؛
- تامین قطعات و لامپ‌های هم‌مدل؛
- لزوم خاموشی تجهیزات و هماهنگی با اپراتور یا مالک؛
- نیاز به رنگ‌آمیزی و ضدزنگ؛
- شرایط جوی و محدودیت‌های زمانی و ایمنی محل.
برای برآورد دقیق، بازدید کارشناسی لازم است. می‌توانید از صفحه‌ی کارشناسی خدمات نمای ساختمان درخواست بدهید.
چرا تحکیم صنعت صعود؟ تجربه، تخصص، تجهیزات و ایمنی
تجربه‌ی عملی
شرکت تحکیم صنعت صعود بیش از دو دهه در حوزه‌ی کار در ارتفاع با روش دسترسی با طناب فعالیت دارد و طبق صفحه‌ی درباره‌ی ما، رزومه‌ی بیش از ۱۱ هزار پروژه دارد. تقدیرنامه‌های دریافتی از کارفرمایان، از جمله برج تهران، نیروگاه طوس و شرکت توزیع نیروی برق اهواز، در صفحه‌ی تقدیرنامه‌ها قابل مشاهده است.
تخصص فنی
تعمیر، مرمت و آچارکشی انواع سازه‌های شهری و برج‌ها، و ارائه‌ی خدمات کار در ارتفاع در صنایع و نیروگاه‌ها جزو حوزه‌های اعلام‌شده‌ی شرکت است. پیش از اجرا، تجهیزات روی دکل بازدید و فهرست اقدام‌های اولویت‌دار و قطعات مورد نیاز تهیه می‌شود.
تجهیزات استاندارد
طبق معرفی شرکت، کارها با تجهیزات استاندارد بین‌المللی دسترسی با طناب و توسط تکنسین‌های آموزش‌دیده انجام می‌شود. نمونه‌ی تصویر و ویدیوی اجرا را می‌توانید در گالری تصاویر و ویدیوهای دسترسی با طناب ببینید.
ایمنی (HSE)
کار با دو طناب مستقل، بازبینی تجهیزات و نقاط مهار، هماهنگی با مالک یا اپراتور، قطع و قفل مدار، محدودسازی زیر محل کار و برنامه‌ی نجات، بخش ثابت هر پروژه است. طبق اعلام شرکت، همه‌ی پروژه‌ها زیر پوشش بیمه‌ی حوادث و مسئولیت مدنی انجام می‌شود.
اعتبار شرکت
اساس‌نامه، آگهی تاسیس، روزنامه‌ی رسمی، تاییدیه‌ی نشانی و بیمه‌نامه‌های شرکت تحکیم صنعت صعود در صفحه‌ی استعلام اسناد و مدارک قابل بررسی و استعلام است. فهرست کامل خدمات را هم در معرفی خدمات شرکت ببینید.
پرسش‌های متداول
آیا نگهداری دکل بدون جرثقیل و داربست ممکن است؟
بیشتر کارها مثل روغن‌کاری، تعویض لامپ، تمیزکاری، رنگ‌آمیزی موضعی و بازبینی بست‌ها با دسترسی با طناب انجام می‌شود. قطعات خیلی سنگین یا کارهایی که به بالابردن تجهیزات سنگین نیاز دارند روش جداگانه می‌خواهند و باید در بازدید میدانی مشخص شود.
آیا هنگام کار باید دکل یا تجهیزات خاموش شوند؟
بسته به نوع تجهیزات. مدار برق چراغ‌ها و بلندگوها قطع و قفل می‌شود. اگر نزدیک آنتن یا تجهیزات فرستنده کار می‌شود، خاموشی یا فاصله‌ی ایمن طبق دستورالعمل مالک یا اپراتور تعیین می‌شود.
هر چند وقت یک‌بار باید تجهیزات دکل را روغن‌کاری و بازبینی کرد؟
طبق دفترچه‌ی سازنده و شرایط محیط؛ در مناطق پرگردوغبار، مرطوب یا ساحلی معمولاً دفعات بازبینی بیشتر است. عدد ثابت و همگانی وجود ندارد.
برای کار روی دکل چه هماهنگی‌هایی لازم است؟
مجوز کار و هماهنگی با مالک یا اپراتور دکل، هماهنگی برق برای قطع و قفل مدار، بررسی شرایط جوی و تعیین محدوده‌ی ممنوعه‌ی زیر محل کار. در محیط‌های صنعتی، مجوز کار و مقررات HSE همان سایت هم رعایت می‌شود.
مطالب مرتبط: رنگ‌آمیزی دکل مخابراتی، سایر خدمات راپل و کار در ارتفاع و فهرست خدمات تحکیم صنعت صعود.
دیدگاهتان را بنویسید