در برگه فنی هر رنگ نما، بخشی به نام افزودنی‌ها وجود دارد که معمولاً کمتر از دو تا پنج درصد وزن رنگ را تشکیل می‌دهند. این مقدار کم اما نقشی بزرگ دارد: اینکه رنگ در قوطی ته‌نشین نشود، روی غلتک کف نکند، روی دیوار شره نکند، در آفتاب زود نپرد و در سایه کپک نزند، همه به افزودنی‌ها مربوط است. از سوی دیگر، در کارگاه‌ها گاهی می‌بینیم که مواد مختلفی خودسرانه به رنگ اضافه می‌شود؛ از تینر بیشتر تا چسب و پودر. در این نوشته هر دو موضوع را بررسی می‌کنیم: افزودنی‌هایی که تولیدکننده با دقت به رنگ اضافه می‌کند، و افزودنی‌هایی که نباید سر کار اضافه شوند.
بخش اول: افزودنی‌هایی که در کارخانه به رنگ اضافه می‌شوند
غلظت‌دهنده‌ها یا تیکنرها
این مواد گرانروی رنگ را تنظیم می‌کنند. رنگ باید در قوطی غلیظ باشد تا رنگدانه‌ها ته‌نشین نشوند، روی غلتک به‌راحتی پخش شود و روی دیوار عمودی شره نکند. تیکنرهای مدرن رفتاری دارند که به آن تیکسوتروپی می‌گویند: هنگام هم زدن یا کشیدن غلتک رقیق‌تر می‌شوند و پس از قرار گرفتن روی سطح، دوباره غلیظ. برای کار در ارتفاع که نقاش روی دیوار عمودی کار می‌کند، این ویژگی بسیار ارزشمند است.
پخش‌کننده‌ها
رنگدانه‌ها تمایل دارند به هم بچسبند و کلوخه شوند. پخش‌کننده‌ها آن‌ها را به‌طور یکنواخت در رنگ معلق نگه می‌دارند. نتیجه، رنگی یکدست، با پوشانندگی بیشتر و بدون لکه‌های رنگی است.
ضدکف‌ها
هم زدن رنگ و کشیدن غلتک، حباب هوا ایجاد می‌کند. اگر این حباب‌ها در فیلم رنگ بمانند و بترکند، سطح سوراخ‌سوراخ می‌شود که هم ظاهر را خراب می‌کند و هم راه نفوذ آب است. ضدکف‌ها این حباب‌ها را از بین می‌برند.
مواد ضدقارچ و ضدجلبک
در فیلم خشک رنگ، این مواد از رشد قارچ و جلبک روی نما جلوگیری می‌کنند. در قوطی نیز نگهدارنده‌ها مانع فاسد شدن رنگ پایه آب می‌شوند. نماهای شمالی، سایه‌دار و نزدیک به فضای سبز بیشترین نیاز را به این افزودنی‌ها دارند.
جاذب‌های اشعه فرابنفش و پایدارکننده‌های نوری
آفتاب، به‌ویژه در ارتفاعات و شهرهای پرآفتاب مانند تهران، رزین رنگ را به‌تدریج تجزیه می‌کند و سطح را گچی و کم‌رنگ می‌کند. این افزودنی‌ها انرژی نور را جذب و بی‌خطر می‌کنند و عمر رنگ را در نماهای جنوبی و غربی افزایش می‌دهند.
افزودنی‌های آب‌گریز
ترکیب‌های سیلیکونی یا واکسی که به سطح رنگ خاصیت دفع آب می‌دهند تا باران روی نما ننشیند و جذب نشود.
کمک‌فیلم‌سازها
به ذرات رزین کمک می‌کنند در دمای محیط به هم بپیوندند و فیلم پیوسته بسازند. اگر رنگ در دمای خیلی پایین اجرا شود، حتی با این مواد هم فیلم درست شکل نمی‌گیرد؛ یکی از دلایلی که رنگ‌آمیزی در سرمای زمستان توصیه نمی‌شود.
بخش دوم: آنچه نباید در کارگاه به رنگ اضافه شود
فرمول رنگ تعادلی دقیق میان این اجزاست. وقتی در محل کار مواد دیگری به آن اضافه شود، این تعادل به هم می‌خورد. این اشتباهات رایج را بارها دیده‌ایم:
| کار رایج | هدف | نتیجه واقعی |
|---|---|---|
| رقیق کردن بیش از حد با آب یا تینر | کار راحت‌تر و مصرف کمتر | فیلم نازک، پوشانندگی ضعیف، دوام کم |
| افزودن چسب چوب یا چسب‌های دیگر | چسبندگی بیشتر | ناسازگاری با رزین، ترک و زرد شدن |
| افزودن پودر سنگ یا گچ | غلیظ‌تر کردن و صرفه‌جویی | پودری شدن سطح و ریزش |
| ترکیب دو برند مختلف رنگ | استفاده از باقی‌مانده‌ها | ناهمخوانی رنگ و رفتار نامشخص |
| افزودن رنگدانه‌های نامرغوب برای تغییر رنگ | رسیدن به رنگ دلخواه | رنگ‌پریدگی سریع در آفتاب |
تنها رقیق‌سازی مجاز، همان مقداری است که تولیدکننده در برگه فنی برای روش اجرای مشخص، مثلاً پاشش ایرلس یا غلتک، اعلام کرده است. ما در پروژه‌هایمان به همین دستورالعمل پایبندیم.
هم زدن و نگهداری؛ مراقبت از افزودنی‌ها
حتی رنگی که در کارخانه با بهترین افزودنی‌ها ساخته شده، اگر درست نگهداری و آماده نشود، کیفیتش را از دست می‌دهد. رنگ پایه آب نباید یخ بزند؛ انجماد، تعادل مواد را به هم می‌زند و رنگ پس از آب شدن دانه‌دانه می‌شود. نگهداری قوطی‌ها زیر آفتاب مستقیم روی بام هم باعث می‌شود رنگ پیش از اجرا غلیظ و پوسته‌دار شود. پیش از استفاده، رنگ باید با همزن برقی با سرعت کم و به‌طور کامل هم زده شود تا مواد ته‌نشین‌شده دوباره پخش شوند؛ هم زدن بسیار تند، حباب هوا ایجاد می‌کند. در کار طنابی، معمولاً رنگ را در سطل‌های کوچک‌تر تقسیم می‌کنیم و هر سطل را پیش از فرستادن به ارتفاع دوباره هم می‌زنیم. اگر از چند قوطی برای یک نما استفاده می‌شود، مخلوط کردن آن‌ها در ظرف بزرگ پیش از شروع، از اختلاف جزئی رنگ میان قوطی‌ها جلوگیری می‌کند.
افزودنی‌هایی که با تأیید تولیدکننده اضافه می‌شوند
برخی تولیدکنندگان افزودنی‌های جداگانه‌ای عرضه می‌کنند که برای شرایط خاص به رنگ اضافه می‌شود؛ مثلاً ضدقارچ تقویتی برای محیط‌های بسیار مرطوب، یا ذرات ضدلغزش برای سطوح افقی. استفاده از این محصولات با نسبت دقیق و از همان برند، مشکلی ندارد. اما در هر حال، افزودن هر ماده‌ای باید آگاهانه و مستند باشد.
کارفرما چه کاری می‌تواند انجام دهد؟
- برگه فنی رنگ انتخابی را از پیمانکار بخواهید.
- بپرسید رنگ با چه نسبتی رقیق می‌شود.
- قوطی‌های رنگ را پیش از باز شدن ببینید تا مطمئن شوید همان محصول توافق‌شده است.
- تعداد قوطی مصرفی را با متراژ نما مقایسه کنید؛ مصرف خیلی کمتر از برآورد می‌تواند نشانه رقیق‌سازی بیش از حد باشد.
سؤالاتی که درباره افزودنی‌های رنگ از ما پرسیده‌اند
آیا رنگ‌های ارزان افزودنی کمتری دارند؟
معمولاً بله؛ یکی از جاهایی که در رنگ‌های ارزان صرفه‌جویی می‌شود، افزودنی‌های گران‌تر مانند پایدارکننده‌های نوری و ضدقارچ‌هاست. نتیجه آن در سال‌های بعد دیده می‌شود.
می‌توان برای جلوگیری از کپک، ماده ضدقارچ به رنگ معمولی اضافه کرد؟
بهتر است از رنگی استفاده شود که از ابتدا برای این شرایط فرموله شده یا افزودنی تأییدشده همان تولیدکننده به کار رود.
شما رنگ را رقیق می‌کنید؟
فقط به اندازه‌ای که تولیدکننده برای روش اجرا اعلام کرده است. هدف ما ضخامت فیلم استاندارد و دوام کار است.
از کجا بفهمیم رنگ اجراشده کیفیت لازم را دارد؟
پوشانندگی یکنواخت، نبود شره و حباب و مصرف متناسب با متراژ نشانه‌های خوبی هستند. در تحویل کار، بازدید مشترک با شما انجام می‌دهیم.
برای مشاوره و اجرای اصولی رنگ نما با ما در ارتباط باشید: ۰۹۱۹۲۴۰۴۰۹۲، ۰۲۱-۸۲۸۰۰۱۲۵، info@tahkimsanat.com
دیدگاهتان را بنویسید