مقدمه: دغدغهای حیاتی برای امنیت شهروندان و ساکنین برجها
در ماهها و سالهای اخیر، بروز برخی حوادث غیرمترقبه نظیر انفجارهای ناگهانی، آتشسوزیهای گسترده صنعتی، صاعقههای شدید یا حوادث ناشی از تنشهای منطقهای و جنگ، دغدغههای جدی و جدیدی را برای شهروندان ایرانی به ویژه در کلانشهرهایی مانند تهران ایجاد کرده است. یکی از خطرات بسیار جدی که متعاقب موج انفجار (Blast Wave) رخ میدهد، خرد شدن و ریزش سهمگین شیشههای نمای ساختمانها و برجهای مرتفع است. موج انفجار با سرعت مافوق صوت حرکت کرده و در برخورد با سطوح شیشهای غیرمقاوم، آنها را به ترکشهای تیز و برنده تبدیل میکند که نهتنها جان ساکنین داخل ساختمان، بلکه جان عابرین پیاده و اشخاص ثالث را به شدت تهدید مینماید. طبق آمارهای بینالمللی مدیریت بحران، درصد بالایی از جراحات ناشی از انفجارها مربوط به پرتاب شیشه خرد شده است. در این مقاله قصد داریم به بررسی علمی پدیده شکست شیشه در اثر موج انفجار پرداخته و ۵ توصیه کاملاً کاربردی و حیاتی برای پیشگیری و تعویض ایمن آنها ارائه دهیم.
علل اصلی ریزش و شکست شیشههای نما در حوادث سنگین
بسیاری از مردم تصور میکنند شکستن شیشه تنها به دلیل برخورد مستقیم اشیاء رخ میدهد؛ اما واقعیت این است که در انفجارها، عامل اصلی تخریب، اختلاف فشار ناگهانی ایجاد شده توسط موج انفجار است. زمانی که یک انفجار رخ میدهد، هوای فشردهشده با سرعت بالا به سمت بیرون رانده میشود (فاز مثبت فشار) و بلافاصله پس از آن یک حالت مکش یا خلاء نسبی (فاز منفی فشار) ایجاد میشود. این تغییر ناگهانی بارگذاری دینامیکی روی سطوح ساختمانی، سازههای صلب را دچار لرزش و سازههای ترد مانند شیشه را به سرعت متلاشی میکند. علاوه بر جنگ و انفجارهای نظامی، حوادثی همچون نشت گاز در آپارتمانها، آتشسوزیهای مهیب که باعث شوک حرارتی شدید به شیشه میشوند، و حتی اصابت صاعقه به بدنه برجها در صورت عدم وجود سیستم ارتینگ مناسب، میتوانند جامهای عظیم شیشهای نما را فروریزند. برای مطالعه دقیقتر در خصوص استانداردهای سازهای مقاومت در برابر انفجار، میتوانید به ضوابط مقررات ملی ساختمان ایران مراجعه کنید.
۵ توصیه عملیاتی و حیاتی برای پیشگیری و تعویض شیشههای شکسته نما
برای به حداقل رساندن خسارات جانی و مالی پیش از وقوع حادثه و مدیریت صحیح آن در زمان بازسازی، رعایت ۵ راهکار زیر کاملاً ضروری و راهگشا است:
۱. استفاده از شیشههای چندلایه (لمینت) و سکوریت در طراحی نما
یکی از بهترین متدهای مهندسی برای پیشگیری از ریزش شیشه، استفاده از شیشههای لمینت است. این شیشهها به دلیل داشتن لایه میانی PVB (پلیوینیل بوتیرال)، در صورت شکستن و حتی اعمال شدیدترین موجهای انفجار، تکههای خرد شده را در جای خود نگه میدارند و مانع از سقوط و پرتاب آنها میشوند. استانداردهای بینالمللی مانند ASTM International بر لزوم بکارگیری این متریال در برجهای بلندمرتبه تاکید دارند.
۲. نصب لایههای محافظ امنیتی (Safety and Security Films)
اگر ساختمان شما در حال حاضر ساخته شده و شیشههای آن معمولی یا دوجداره ساده است، تعویض کامل آنها ممکن است هزینهبر باشد. در این حالت، چسباندن برچسبهای شفاف امنیتی ضخیم بر روی سطح داخلی شیشهها، مقاومت آنها را در برابر ضربه و موج انفجار تا چندین برابر افزایش میدهد و در صورت شکستن، مانع از فروپاشیدگی و پرتاب ذرات تیز به داخل و خارج ساختمان میگردد.
۳. تخلیه فوری و ایمن بقایای شیشههای معلق بر روی نما
پس از وقوع حادثه یا انفجار، اولین قدم قرنطینه کردن محوطه پایین ساختمان و سپس اقدام فوری جهت پاکسازی نما است. تکههای شیشهای که به صورت نیمهشکسته در قابها (فریمها) باقی ماندهاند، با کوچکترین وزش باد یا پسلرزه سقوط خواهند کرد. این کار باید بدون استفاده از داربستهای زمانبر و خطرناک انجام شود. با مراجعه به بخش مقالات تخصصی کار در ارتفاع میتوانید با روشهای نوین مدیریت بحران در سازههای بلندمرتبه آشنا شوید.
۴. تعویض شیشه در ارتفاع با تکنیک دسترسی با طناب (راپل)
راهاندازی داربست در شرایط بحرانی پس از انفجار نهتنها زمانبر است، بلکه خود دستپاگیر و خطرناک بوده و مسیرهای امدادی را مسدود میکند. بهترین، سریعترین و ایمنترین روش برای تعویض شیشههای شکسته در ارتفاع، استفاده از تکنیک دسترسی با طناب (Rope Access) است. تکنسینهای آموزشدیده میتوانند بدون محدودیت در ارتفاع، به سرعت به محل آسیبدیده دسترسی پیدا کرده و عملیات تخلیه و نصب مجدد را انجام دهند.
۵. انتخاب پیمانکار ذیصلاح و متخصص
تعویض شیشههای غولپیکر در ارتفاع، نیازمند ابزار تخصصی نظیر مکندههای قوی (قاپکهای برقی و دستی)، طنابهای استاندارد EN و تکنسینهای بیمهشده و دارای گواهینامههای بینالمللی مانند IRATA است. هرگونه بیاحتیاطی در این امر میتواند منجر به سقوط شیشه جدید یا آسیب به خود تکنسین شود. بنابراین باید کار را به شرکتهای باسابقه واگذار کرد.
راهحل هوشمندانه: خدمات تخصصی تحکیم صنعت صعود در مدیریت بحران نما
تخلیه بقایای شیشههای شکسته در انفجارها و تعویض ایمن آنها، یکی از دغدغههای اصلی شهروندان تهرانی و ساکنین برجهای مرتفع در سالهای اخیر بوده است. در همین راستا، مجموعه تحکیم صنعت صعود با بهرهگیری از بیش از دو دهه سابقه درخشان و اجرای پروژههای متعدد برای ۱۲ هزار مشترک در سراسر ایران، آمادگی دارد تا خدمات اضطراری خود را ارائه دهد. این مجموعه با استفاده از تکنیک پیشرفته دسترسی با طناب (راپل)، بدون نیاز به داربست و بدون محدودیت در ارتفاع، عملیات تخلیه شیشهخوردههای خطرناک قدیمی و نصب شیشههای نو و ایمن را به صورت کاملاً استاندارد به انجام میرساند. برای کسب اطلاعات بیشتر از جزئیات این خدمات میتوانید به صفحه فهرست خدمات کار در ارتفاع مراجعه نمایید.
نتیجهگیری
حوادث ناگهانی و موج ناشی از انفجارها پدیدههایی غیرقابل پیشبینی هستند، اما اثرات مخرب آنها بر نمای ساختمانها با مهندسی صحیح و اقدام به موقع کاملاً قابل کنترل است. پیشگیری از طریق ارتقای کیفیت شیشهها و اقدام اورژانسی جهت پاکسازی و تعویض شیشههای شکسته توسط متخصصین راپل، کلید حفظ جان و مال شهروندان است. در صورت نیاز به هرگونه مشاوره تخصصی یا اجرای عملیات در محیطهای مرتفع، میتوانید مستقیماً با کارشناسان ما از طریق صفحه تماس با تحکیم صنعت صعود در ارتباط باشید یا جهت بررسی راهکارها به صفحه اصلی سایت مراجعه فرمایید.
دیدگاهتان را بنویسید